ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΚΡΟΥΣ ΤΗΣ 9ΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1944
Η καθιερωμένη τα τελευταία χρόνια, εκδήλωση μνήμης των σφραγισθέντων από τα στρατεύματα κατοχής το 1944 στο Καρυόφυτο, πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 21 Σεπτεμβρίου 2003 του μηνός παρουσία κόσμου και εκπροσώπων των Αρχών στο ορεινό χωριό του Δήμου Σταυρούπολης. Η τελετή ξεκίνησε με επιμνημόσυνη δέηση στον Ιερό Ναό Αγίου Δημητρίου στο Άνω Καρυόφυτο χοροστατούντος του Μητροπολίτη Ξάνθης & Περιθεωρίου, ακολούθησε τρισάγιο στο Μνημείο Πεσόντων του χωριού και ομιλία από την Άννα Βερβερίδου, η οικογένεια της οποίας μέτρησε θύματα την αποφράδα ημέρα της σφαγής. Τιμές απέδωσε η μπάντα του Δ΄ Σώματος Στρατού ενώ στεφάνια κατέθεσαν μεταξύ άλλων, ο Αντιπρόεδρος της Βουλής και Βουλευτής Ξάνθης Παναγιώτης Σγουρίδης ως εκπρόσωπος της Κυβέρνησης, ο Διοικητής του Δ΄ΣΣ, ο Νομάρχης Ξάνθης, ο Δήμαρχος Σταυρούπολης, κ.α. Στην ομιλία της, η Άννα Βερβερίδου, αναφέρθηκε εν συντομία στο τραγικό χρονικό της 9ης Σεπτεμβρίου, του «ολοκαυτώματος» όπως έμεινε να λέγεται για το Καρυόφυτο, που άφησε πίσω του 35 νεκρούς ανθρώπους και στάχτες τα σπίτια… Απόσπασμα από την ομιλία της, παραθέτουμε ακολούθως:
«…9/9 1944, στο τέλος – τέλος μια σχεδόν τετράχρονης νύχτας, της βουλγαρικής κατοχής, αφού σχεδόν ο κόσμος εξάντλησε την υπομονή του και λίγο πριν το ξημέρωμα της λευτεριάς δώσει αέρα κι ανάσα στο ξέπνοο κορμί μας, ήρθε το τελειωτικό χτύπημα: ομάδες εθνικών ανταρτών μας στη λογική του παραλογισμού του πολέμου, μάλιστα του αντάρτικου πολέμου, χτύπησαν μία εμπροσθοφυλακή Βουλγάρων χωρίς να ξέρουν και να μπορούν να υπολογίσουν το στρατό που ακολουθούσε πίσω τους. Αρχικά οι Βούλγαροι αιφνιδιάζονται και σκοτώνονται αρκετοί, όμως τα πράγματα παίρνουν δυσάρεστη για μας τροπή καθόσον νέες βουλγαρικές δυνάμεις καταφθάνουν από όλα τα σημεία: Νεοχώρι, Σταυρούπολη, Κεχρόκαμπο, Λεκάνη, Ξάνθη. Έτσι, η ανισότητα ανάμεσα στις ελληνικές και βουλγαρικές δυνάμεις γίνεται τραγική. Οι Έλληνες αντάρτες αρχίζουν να υποχωρούν προσπαθώντας να σώσουν όσο περισσότερο κόσμο μπορούν. Όσοι όμως δεν προλαβαίνουν να μπουν κάτω από την ασπίδα αυτή της ελληνικής δύναμης και να βρουν καταφύγιο στα απόκρημνα βουνά του χωριού μας, μένουν στο έλεος των κατακτητών.
Οι Βούλγαροι, σε ομάδες τεσσάρων – πέντε ανδρών, χτυπούν το κάθε σπίτι, συγκεντρώνουν τα άτομα που βρίσκουν υπό την απειλή όπλων, λεηλατούν τα νοικοκυριά και εν συνεχεία βάζουν φωτιά. Τους αιχμαλώτους τους οδηγούν σε κάποια σημεία, όπως τα πεύκα της εκκλησίας, η καρυδιά του σχολείου, το καραγάτσι στην είσοδο του χωριού, η αχλαδιά του Κασαπάκη.
Εκεί τους εκτελούν ομαδικά. Μέσα σε λίγα λεπτά, αυτό το πανέμορφο χωριό μετατρέπεται σε σκηνικό που θυμίζει κόλαση. Μακάβριες οι στιγμές που περιγράφουν οι επιζώντες, φωτιές ανάκατες με κραυγές και λυγμούς, πυροβολισμοί και εκρήξεις, καταστροφή που δεν τη χωράει ο ανθρώπινος νους. Η εκδίκηση και το μίσος χτυπούν αδιακρίτως: σφάζουν από αθώα βρέφη μέχρι γέροντες. Καίνε ζωντανό τον Θεόφιλο Καραμπατζάκη και σέρνουν από τα μαλλιά στο θάνατο τον Νικόλαο Βουλιάκη. Κάποιοι, κρυμμένοι πρόχειρα μέσα στις καλαμποκιές και τις κολοκυθιές, νιώθουν την καρδιά τους να σπάει από αγωνία, σταματούν και την ανάσα τους για να σώσουν τη ζωή τους. Το μίσος κάνει τους Βούλγαρους, αν και ομόδοξοι, να μη σεβαστούν ούτε την εκκλησία. Μέσα κι έξω από τον Αη Δημήτρη, ατιμάζουν και σκοτώνουν κορίτσια για να την παραδώσουν στο τέλος στις φλόγες. Οι ίδιοι άνθρωποι που δυο δεκαετίες πριν, άφηναν κυνηγημένοι από τους Τούρκους, τις πατρογονικές τους εστίες για να βρουν καταφύγιο σε τούτο τον τόπο, θρηνούσαν και πάλι δικούς τους, θύματα του μίσους που καθαιμάσσει ειρήνη και πολιτισμούς, γη και ανθρώπους.
Η ανάμνηση αυτών των ζοφερών στιγμών της τοπικής ιστορίας έχει σκοπό μονάχα τούτο να θυμίσει: οι θύτες και τα θύματα. Το να είσαι θύτης, αυτό και μόνο είναι τέτοια τιμωρία που σε κανέναν δε θα το ευχόμασταν. Τα θύματα, τώρα, άνθρωποι απλοί, δουλευτάδες της γης, μπορούσαν με μια τους λέξη, με μια τους δήλωση να τα γλιτώσουν όλα, να ζήσουν. Μα αυτοί προτίμησαν να πεθάνουν Έλληνες. Ας σκεφτούμε λιγάκι εμείς οι σημερινοί άνθρωποι, του καταναλωτισμού, της ευκολίας και της καλοπέρασης, τι σημαίνει για μας αυτός ο τόπος που με τόση ευκολία τον παζαρεύουμε για ιδιοτελείς σκοπούς. Κι ας το νιώσουμε καλά πως οι νεκροί ετούτοι, ζούνε, είναι δίπλα μας. Αυτούς τουλάχιστο, δεν μπορούμε να τους κοροϊδεύουμε. Γιατί, πραγματικά πολιτισμός σημαίνει αυτούς τους ανθρώπους που με τη θυσία τους τα έδωσαν όλα για τον τόπο, οι άνθρωποι που κατοικούν σήμερα εδώ να τους έχουν πάνω απ’ όλα και όλους, ό,τι τιμιότερο, ό,τι πιο ιερό».
Την ομιλία ακολούθησε κατάθεση στεφάνων και επιμνημόσυνη δεξίωση στην πλατεία του χωριού.
Απόσπασμα από δημοσίευμα στο https://www.paratiritis-news.gr 26/09/2003
Πηγή : www.paratiritis-news.gr [ https://www.paratiritis-news.gr/news/mnimosyno-stous-nekrous-tis-9is-septemvriou-1944/ ]
