Συσσίτιο προσφύγων στο Βόλο

«Στον Βόλο εγκαταστάθηκαν συνολικά 11.945 πρόσφυγες. «οι πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν σε επιταγμένες αποθήκες και δημόσια κτήρια. Στη συνέχεια οι μισοί περίπου (6.000) κατοίκησαν στον νεοσύστατο συνοικισμό της Ν. Ιωνίας, στη θέση Ξηρόκαμπος ενώ άλλο μεγάλο μέρος τους δημιούργησε έναν οικιστικό πυρήνα, εκατέρωθεν της οδού Ιωλκού».

Οι πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία έφτασαν στην περιοχή σε τρεις φάσεις:

l Το 1921 ήρθαν 5.300 πρόσφυγες από τη Γιάλοβα, τη Νικομήδεια και την ευρύτερη περιοχή της Προποντίδας. Αρκετοί από αυτούς εγκαταστάθηκαν στην περιοχή του Αλμυρού και ψηλά στην οδό Ιωλκού στο Βόλο.

l Το 1922, χρονιά της μικρασιατικής καταστροφής, φτάνουν περίπου 12.000 πρόσφυγες.

l Το 1924, μετά τη Συνθήκη της Λωζάνης, οπότε αποφασίζεται η ανταλλαγή των πληθυσμών ανάλογα με το θρήσκευμά τους, εισρέουν στην πόλη 4.022 πρόσφυγες από το εσωτερικό της Μικράς Ασίας (Λυδία, Πισιδία, Πόντο και Καππαδοκία), ενώ αναχωρούν για την Τουρκία οι τελευταίοι μουσουλμάνοι (περίπου 700), που κατοικούσαν στην περιοχή των Παλιών και στα «Γύφτικα», τη γειτονιά κοντά στο Σιδηροδρομικό Σταθμό.

Σύμφωνα, δε, με τις εξαιρετικά ενδιαφέρουσες πληροφορίες ο περίφημος προσφυγικός συνοικισμός της Νέας Ιωνίας Βόλου κατασκευάστηκε από το 1923 έως το 1938 με διαφορετικούς τύπους οικημάτων, τα τετράγωνα (μονοκάμαρες κατοικίες, όπου στεγάστηκαν 776 οικογένειες), τα τσιμεντένια (με δύο κάμαρες, όπου στεγάστηκαν 356 οικογένειες), τα «τζαμαλιώτικα» (εκ της καπναποθήκης Τζαμαλή – στέγασαν 104 οικογένειες), τα «γερμανικά», επειδή χρηματοδοτήθηκαν από γερμανικές αποζημιώσεις (λυόμενες ξύλινες κατοικίες, που φιλοξένησαν 323 οικογένειες), τα πέτρινα (τα καλύτερα του συνοικισμού –με δύο δωμάτια και χολ– στέγασαν 300 οικογένειες) και τα «καρταλέϊκα», επειδή χτίστηκαν επί δημαρχίας Καρτάλη (στέγασαν 152 οικογένειες).

Για δε τον συνοικισμό της Ιωλκού, το καλοκαίρι του 1921, πριν από τον εκπατρισμό των Μικρασιατών, ένα αγγλικό ατμόπλοιο αποβίβασε στο λιμάνι του Βόλου 3.500 πρόσφυγες, τουρκικές και κιρκασιανές οικογένειες από τη Νικομήδεια. Οι περισσότεροι ήταν γυναικόπαιδα. Λίγες μέρες μετά, έδεσαν στο θεσσαλικό λιμάνι ένα γαλλικό πλοίο με 2.000 πρόσφυγες και ένα άλλο με το όνομα «Ευάγγελος», με περίπου 1.800 από τη Γιάλοβα. Αυτοί οι άνθρωποι έγιναν η «μαγιά» του προσφυγικού συνοικισμού της Ιωλκού.

Παιδιά με τρομαγμένα βλέμματα, γυναίκες που κοιτούν με καχυποψία τον φακό και άνδρες με συγκρατημένο χαμόγελο. Επειδή γλύτωσαν τη σφαγή, αλλά ήρθαν στο άγνωστο. Άνθρωποι πολλοί σε φωτογραφίες κιτρινισμένες και έντυπα φθαρμένα από τον χρόνο, οικογενειακά βιβλιάρια προσφύγων, αποδείξεις της Επιτροπής Αποκατάστασης, χρεωστικά δελτάρια… Ένας ολόκληρος κόσμος είναι εδώ, μέσα στην έκδοση, και συντηρεί το ακριβό ιστορικό αρχείο του πληθυσμού, που ήρθε για να μείνει, να δουλέψει, να προκόψει, να ανοίξει δρόμους δημιουργίας.

Πηγή: ΑΠΕ