Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Απογόνων Προσφύγων Άνω Καρυοφύτου Ξάνθης αποτελεί τον πρώτο και παλαιότερο Πολιτιστικό Σύλλογο από τους τρεις που έχουν ιδρυθεί στο Άνω Καρυόφυτο στη σύγχρονη ιστορία του.
Ιδρύθηκε σπό μια ομάδα Καρυοφυτιανών στις 4 Σεπτεμβρίου 2007 με ένα και μόνο όραμα.
Να διατηρηθεί και να αναδειχθεί η ιστορία του Άνω Καρυοφύτου, ιστορικής μνήμης του Άνω Καρυοφύτου, ενός τόπου προσφυγικής και μαρτυρικής κληρονομιάς.
Ιδρυθείς με στόχο την ενότητα των απογόνων των προσφύγων και των επιζώντων της βουλγαρικής κατοχής, ο Σύλλογος λειτουργεί ως γέφυρα μεταξύ παρελθόντος και παρόντος, προωθώντας την εκπαίδευση, την πολιτιστική δράση και την ηθική δικαίωση των θυμάτων της Σφαγής της 9ης Σεπτεμβρίου 1944. Σήμερα, με μέλη από όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό, ο Σύλλογος ενώνει γενιές για να μην ξεχαστεί η ιστορία του χωριού μας.
Η ίδρυση
Ο Σύλλογος συστάθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1990, προκειμένου να διατηρηθεί η ιστορία, η παράδοση και η μνήμη εκείνων που εγκαταστάθηκαν στο Άνω Καρυόφυτο μετά την ανταλλαγή πληθυσμών του 1923 αλλά και των απογόνων τους.
Από τα πρώτα του βήματα, ο σύλλογος εστίασε σε κοινωνικά έργα, όπως η ανέγερση ιατρείου-εξεταστηρίου, που εξυπηρετεί μέχρι σήμερα την τοπική κοινότητα και στην βοήθεια ευπαθών κοινωνικά συγχωριανών μας, σε φιλοξενία ιδρυμάτων και κοινωνικών δομών, σε πολιτιστικά δράσεις με ένα και μοναδικό στόχο την προβολή και γνωστοποίηση της ιστορίας του Άνω Καρυοφύτου σε Ελλάδα και εξωτερικό.
Ο Σύλλογος από το 1922 και μετά ενίσχυσε τις δράσεις του προς μία κατεύθυνση αυτή της τεκμηρίωσης της Σφαγής από τους Βουλγάρους στις 9 Σεπτεμβρίου 1944, συνεισφέροντας σε αρχεία και εκδηλώσεις μνήμης.
Σήμερα, συμμετέχει ενεργά στην Επιτροπή Αιτήματος Αναγνώρισης του Άνω Καρυοφύτου ως Μαρτυρικής Κοινότητας, με προεργασία δύο ετών που κορυφώθηκε το 2025.
Στόχοι
- Διατήρηση Μνήμης: Καταγραφή μαρτυριών επιζώντων και συλλογή φωτογραφικού/εγγράφου υλικού για την ιστορία της Σφαγής και της προσφυγιάς.
- Κοινωνική Αλληλεγγύη: Υποστήριξη ευάλωτων ομάδων, όπως μαθητές και ηλικιωμένοι, μέσω δράσεων φιλοξενίας και βοήθειας.
- Πολιτιστική Ανάπτυξη: Προώθηση εκδηλώσεων που ενώνουν την παράδοση με τη σύγχρονη εκπαίδευση, όπως γιορτές και ιστορικοί περίπατοι.
- Ηθική Δικαίωση: Συνεισφορά στον φάκελο για ένταξη στο Δίκτυο Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών Ελλάδας 1940-1945, για να ακουστεί η φωνή των θυμάτων σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.
Δραστηριότητες
Ο Σύλλογος οργανώνει ποικίλες δράσεις, συνδυάζοντας μνήμη, πολιτισμό και κοινωνική προσφορά:
- Εκδηλώσεις Μνήμης: Διήμερο Αφιέρωμα Μνήμης για τα 81 χρόνια από τη Σφαγή (12-13 Σεπτεμβρίου 2025), με εσπερίδα, ιστορικό περίπατο στα σημεία της τραγωδίας (οδηγός: Κωνσταντίνος Γιατζουράκης) και μνημόσυνα στον Άγιο Δημητρίου.
- Κοινωνικές Δράσεις: Παρέθεσε γεύμα σε 160 μαθητές του Εκκλησιαστικού Σχολείου Ξάνθης (Μάιος 2025), προάγοντας την αλληλεγγύη και την εκπαίδευση.
- Τεκμηρίωση: Συνεντεύξεις επιζώντων (π.χ. Κωνσταντίνος Γιατζουράκης, Δέσποινα Μαυροπούλου, Κρυσταλλία Βεροπούλου) για το mnemonikon.gr, σε συνεργασία με την Επιτροπή.
- Πολιτιστικές Γιορτές: Συμμετοχή σε εκδηλώσεις όπως η Γιορτή «Καρύδι και Μέλι» (Οκτώβριος), με μουσική και παραδοσιακά προϊόντα.
Ο Σύλλογος καλεί όλους τους απογόνους και φίλους να συμμετάσχουν, διατηρώντας ζωντανή την κληρονομιά του Άνω Καρυοφύτου. Για περισσότερα, επισκεφθείτε τις εκδηλώσεις μας ή στείλτε μήνυμα!
