Κατά πάσα πιθανότητα το Άνω Καρυόφυτο, πήρε το όνομά του από τις άφθονες Καρυδιές που υπήρχαν στο χωριό. Στις αυλές των σπιτιών, στην άκρη του φράχτη δεν υπήρχε περίπτωση να μην υπήρχε μια αγέρωχη καρυδιά, να προσφέρει παχύ ίσκιο και αυτόν τον πεντανόστιμο πολύτιμο καρπό του καρυδιού.
Δεν μιλάμε για συστηματική καλλιέργεια καρυδιάς σε καμία περίπτωση. Πρόκειται για ένα δέντρο με πολύτιμο καρπό που μπορεί σε μια καλή χρονιά, να συνπλήρωνε το εισόδημα των Καρυοφυτιανών, πουλώντας 10 κιλά σε κάποιον που ηθελε. Στις περισσότερες των περιπτώσεων, η καρυδιά εξασφάλιζε τα καρύδια της οικογένειας.
Πολύτιμος καρπός, που όπως λέγεται αγαπούσε το “μέρος” . Το υψόμετρο, το κλίμα , το έδαφος ήταν όλα κατάλληλα για να εβδοκιμήσουν οι καρυδιές.
Καρυδιές από τούρκικες ποικιλίες, όχι σαν αυτές που συναντάμε σήμερα με μαλακό κέλυφος και ευκολοκαθάριστα. Οι περισσότερες έβγαζαν, σκληρά καρύδια αλλά με πλούσια γεύση και έλαια. Χαρκτηριστικά που δεν θα τα προτιμούσε τώρα η αγορά, αλλά παραμόνο αυτοί που κρίνουν ένα τρόφιμο από τη γεύση και τις ευεργετικές του ιδιότητες. Και τα καρύδια έχουν πολλές από αυτές.
Λένε, πως δεν είναι τυχαίο το σχήμα τους που μοιάζει με εγκέφαλο. Συνδέεται άμεσα η διατροφική τους αξία με την υγεία μας. Η χώρα μας ενδείκτυται για την καλλιέργεια καρυδιάς και το Άνω Καρυόφυτο φαίνεται να πληροί τις προϋποθέσεις για αυτήν.
Τι μας προσφέρει όμως η κατανάλωση καρυδιών; (πάντα σε συνυστώμενη ποσότητα)
Τα καρύδια είναι πλούσια πηγή ενέργειας, ενώ περιέχουν θρεπτικά συστατικά, μέταλλα, αντιοξειδωτικά και απαραίτητες βιταμίνες.
Είναι πλούσια σε μονοακόρεστα λιπαρά οξέα (περίπου 72%), όπως το ελαϊκό οξύ, ενώ είναι μια από τις καλύτερες πηγές ωμέγα-3 λιπαρών οξέων, όπως το λινολεϊκό οξύ, το α-λινολενικό οξύ και το αραχιδονικό οξύ.
Η τακτική κατανάλωση καρυδιών στο πλαίσιο ισορροπημένης διατροφής μειώνει την LDL («κακή χοληστερόλη») και αυξάνει την HDL («καλή χοληστερόλη»).
Αν τρώτε μόλις 25 γραμμάρια καρύδια την ημέρα θα πάρετε περίπου το 90% της συνιστώμενης ημερήσιας δόσης ωμέγα-3 λιπαρών οξέων.
Τα καρύδια είναι πλούσια πηγή πολλών φυτοχημικών ουσιών που έχουν μεγάλη αντιοξειδωτική δράση. Μερικά από αυτά είναι η μελατονίνη, ελλαγικό οξύ, βιταμίνη Ε, καροτενοειδή και πολυ-φαινολικές ενώσεις.
Επιστήμονες από το πανεπιστήμιο του Scranton στην Πενσυλβάνια ανακάλυψαν ότι τα καρύδια έχουν τα υψηλότερα επίπεδα των αντιοξειδωτικών ποπυφαινολικών από οποιοδήποτε άλλο βρώσιμο καρπό με κέλυφος. Η κατανάλωση μόλις 6-7 καρυδιών την ημέρα συμβάλλουν σημαντικά στην εξόντωση των ελευθέρων ριζών από το ανθρώπινο σώμα.
Τα καρύδια είναι επίσης εξαιρετική πηγή βιταμίνης Ε. Η βιταμίνη Ε είναι ένα ισχυρό λιποδιαλυτικό αντιοξειδωτικό
Έχουν επίσης μεγάλη περιεκτικότητα σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β, όπως ριβοφλαβίνη, νιασίνη, θειαμίνη, παντοθενικό οξύ, βιταμίνη Β-6 και φολικά οξέα.
Επίσης, τα καρύδια είναι πολύ πλούσια πηγή μετάλλων, όπως μαγγάνιο, χαλκός, κάλιο, ασβέστιο, σίδηρο, μαγνήσιο, ψευδάργυρο και σελήνιο. Ο χαλκός είναι ένας συμπληρωματικός παράγοντας για πολλά ζωτικής σημασίας ένζυμα. Ο ψευδάργυρος συμβάλλει σε άλλα ένζυμα που ρυθμίζουν την σωματική αύξηση και ανάπτυξη, την παραγωγή σπέρματος, την πέψη και τη σύνθεση νουκλεϊκών οξέων. Το σελήνιο με τη σειρά του λειτουργεί ως συμπληρωματικός παράγοντας για την παραγωγή αντιοξειδωτικών ενζύμων, όπως η γλουταθειόνη. Τέλος, το καρυδέλαιο παρουσιάζει εξαιρετικές στυπτικές ιδιότητες. Εφαρμόζεται τοπικά και βοηθά να κρατήσετε το δέρμα σας καλά προστατευμένο από την ξηρότητα.
Το καρύδι ένας καρπός συνδεδεμένος βαθυά με αυτό τον τόπο αποτελεί και την έμπνευση για την καθιερωμένη πλέον από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Απογόνων Προσφύγων Άνω Καρυοφύτου, Καρύδι και Μέλι που γίνεται κάθε Οκτώβρη.
Συνδεδεμένο με τον τόπο, τις συνήθειες , τη διατροφή, την επαφή με τη γη και την γαστρονομία του χωριού θα συνεχίζει να μας εμπνέει, γιατί μας ξυπνάει νωπές μνήμες, μας μεταφέρει στην εποχή που οι κήποι όλων των σπιτιών ήταν φυτεμένοι με ζαρζαβάτια, το καφεδάκι με τον γείτονα και συγχωριανό το έπινα κάτω από τον ίσκιο της καρυδιάς, ένα άλογο, μουλάρι ή γαϊδουράκι ξαπώστενε κάτω από κάποιο σκιερό δεντρο και οι σχέσεις των ανθρώπων ήταν καθημερινές και αδιάλειπτες.
Στους κοινόχρηστους χώρους του χωριού έβρισκε κανείς παντού καρυδιές, στη βρύση του Μπουρμασέ υπάρχουν και τώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές (Μάρτιος 2026).
Τα τελευταία χρόνια τα “παλιά δέντρα” σχεδόν έχουν εξαφανιστεί. Ασθένειες αλλά και η ηλικιά τα έχουν εξαλείψει. Οι καρυδιές που τα αντικατέστησαν είναι ως επί το πλήστον από νέες ποικιλίες καρυδιάς.
