Κατά πάσα πιθανότητα το Άνω Καρυόφυτο, πήρε το όνομά του από τις άφθονες καρυδιές που υπήρχαν στο χωριό. Στις αυλές των σπιτιών, στην άκρη του φράχτη, δεν υπήρχε περίπτωση να μην δεις να δεσπώζει μια αγέρωχη καρυδιά, να προσφέρει παχύ ίσκιο και ωραία κλαδιά για αυτοσχέδια κούνια.
Στην περίπτωσή μας δεν μιλάμε για συστηματική καλλιέργεια καρυδιάς. Πρόκειται για δέντρα, φυτεμένα ή αυτοφυή, που όπως λέγεται αγαπούσαν το “μέρος” και ευδοκιμούσαν και ευδοκιμούν σε αφθονία.
Στις περισσότερες των περιπτώσεων, η καρυδιά εξασφάλιζε τα καρύδια της χρονιάς για την οικογένεια και τους συγγενείς ενώ σε μια καλή χρονιά, μπορεί και να συμπλήρωναν το εισόδημα των Καρυοφυτιανών.
Το υψόμετρο, το κλίμα, το έδαφος ήταν όλα κατάλληλα για να ευδοκιμήσουν οι καρυδιές. Οι πρόσφυγες το ήξεραν καλά μιας και η καρυδιά ευδοκιμεί στην Ασία.
Πρόκειται γαι καρυδιές από τούρκικες ποικιλίες, όχι σαν αυτές που συναντάμε σήμερα με μαλακό κέλυφος και ευκολοκαθάριστα. Οι περισσότερες έβγαζαν, σκληρά καρύδια με πλούσια γεύση και έλαια. Χαρακτηριστικά που δεν θα τα προτιμούσε η σημερινή αγορά, παραμόνο αυτοί που ξέρουν από γεύση και τα εκτιμούν για τις σπουδαίες ευεργετικές του ιδιότητες. Και τα καρύδια έχουν πολλές. Λένε, πως δεν είναι τυχαίο το σχήμα τους που μοιάζει με εγκέφαλο. Συνδέεται άμεσα η διατροφική τους αξία με την υγεία μας. Η χώρα μας ενδείκτυται για την καλλιέργεια καρυδιάς και το Άνω Καρυόφυτο φαίνεται να πληροί τις προϋποθέσεις για αυτήν.
Τι μας προσφέρει όμως η κατανάλωση καρυδιών; (πάντα σε συνυστώμενη ποσότητα)
Τα καρύδια είναι πλούσια πηγή ενέργειας, ενώ περιέχουν θρεπτικά συστατικά, μέταλλα, αντιοξειδωτικά και απαραίτητες βιταμίνες. Είναι πλούσια σε μονοακόρεστα λιπαρά οξέα (περίπου 72%), όπως το ελαϊκό οξύ, ενώ είναι μια από τις καλύτερες πηγές ωμέγα-3 λιπαρών οξέων, όπως το λινολεϊκό οξύ, το α-λινολενικό οξύ και το αραχιδονικό οξύ.
Η τακτική κατανάλωση καρυδιών στο πλαίσιο ισορροπημένης διατροφής μειώνει την LDL («κακή χοληστερόλη»)
Τα καρύδια είναι επίσης εξαιρετική πηγή βιταμίνης Ε. Η βιταμίνη Ε είναι ένα ισχυρό λιποδιαλυτικό αντιοξειδωτικό Επίσης, τα καρύδια είναι πολύ πλούσια πηγή μετάλλων, όπως μαγγάνιο, χαλκός, κάλιο, ασβέστιο, σίδηρο, μαγνήσιο, ψευδάργυρο και σελήνιο.
Τέλος, το καρυδέλαιο παρουσιάζει εξαιρετικές στυπτικές ιδιότητες. Εφαρμόζεται τοπικά και βοηθά να κρατήσετε το δέρμα σας καλά προστατευμένο από την ξηρότητα.
Το καρύδι ένας καρπός συνδεδεμένος βαθυά με αυτό τον τόπο αποτελεί και την έμπνευση για την καθιερωμένη πλέον από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Απογόνων Προσφύγων Άνω Καρυοφύτου, Καρύδι και Μέλι που γίνεται κάθε Οκτώβρη.
Συνδεδεμένο με τον τόπο, τις συνήθειες, τη διατροφή, την επαφή με τη γη και την γαστρονομία του χωριού θα συνεχίζει να μας εμπνέει, γιατί μας ξυπνάει νωπές μνήμες. Μας μεταφέρει στην εποχή που οι κήποι όλων των σπιτιών ήταν φυτεμένοι με ζαρζαβάτια, οι γειτόνισσες και γείτονες να πίνουν το καφεδάκι κάτω από τον ίσκιο της καρυδιάς, ένα άλογο, ένα μουλάρι ή γαϊδουράκι να ξαπωστένει στον ίσιο της και οι σχέσεις των ανθρώπων να είναι καθημερινές και αδιάλειπτες.
Στους κοινόχρηστους χώρους του χωριού έβρισκε κανείς παντού καρυδιές, στη βρύση του Μπουρμασέ υπάρχουν και τώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές (Μάρτιος 2026). Οι καρυδιέ αν βρουν τις κατάλληλες συνθήκες μπορεί να φτάσουν και τα 30 μέτρα. Δύσκολα μαζεύει κανείς τα καρύδια εκεί ψηλά. Ένας αέρας, μια βροχή και τα καρύδια βρίσκονται στο έδαφος. Τότε συνήθως οι γυναίκες, έβγαιναν για “μπασάκια”. Τα “μπασάκια” ήταν το μάζεμα το καρυδιών από κάτω, λίγα λίγα κάθε φορά, αυτών που έμεναν στο δέντρο και έπεφταν τελευταία. Μια βόλτα σε δυο καρυδιές ήταν ικανή να μαζέψεις μια μπόλια καρύδια.
Τα τελευταία χρόνια τα “παλιά δέντρα” σχεδόν έχουν εξαφανιστεί. Ασθένειες, αλλά και η ηλικία τους οδήγησαν στο να εξαλειφθούν.Οι καρυδιές που τα αντικατέστησαν είναι ως επί το πλήστον από νέες ποικιλίες καρυδιάς (αμερικάνικου τύπου).
